طراحی سایت و قالب وردپرس
  • تاریخ انتشار خبر : جمعه ۲۶ بهمن, ۱۳۹۷ | کد خبر : 40614 | نویسنده : مدیر پایگاه خبری موج جوان
  •   

    به گزارش موج جوان محمد بهمن‌بیگی که از او به عنوان پدر آموزش عشایر یاد می‌شود، در سال۲۶ بهمن  ۱۲۹۸در ایل قشقایی در خانوادهٔ محمودخان کلانتر تیره بهمن‌بیگلو از طایفهٔ عملهٔ قشقایی به هنگام کوچ دیده به جهان گشود هشت ساله که شد، پدر یک منشی استخدام کرد و به خانه آورد که هم به […]

    به گزارش موج جوان محمد بهمن‌بیگی که از او به عنوان پدر آموزش عشایر یاد می‌شود، در سال۲۶ بهمن  ۱۲۹۸در ایل قشقایی در خانوادهٔ محمودخان کلانتر تیره بهمن‌بیگلو از طایفهٔ عملهٔ قشقایی به هنگام کوچ دیده به جهان گشود
    محمد بهمن‌بیگی

    هشت ساله که شد، پدر یک منشی استخدام کرد و به خانه آورد که هم به محمد درس بدهد و هم برای او نامه بنویسد. محمد دو سال نزد آن منشی درس خواند و الفبای سواد را آموخت. ده ساله بود که در راستای سیاست تضعیف عشایر و تخته قاپوی اجباری، پدرش را به تبعید به تهران محکوم کردند و شش روز پس از تبعید پدر، مادرش را نیز به گناه فراهم کردن آذوقه برای عشایر مخالف دولت، به تبعیدگاه همسرش فرستادند. بنابراین، محمد همراه مادر تبعیدی از کوه‌دشت به تهران آمد و در مدرسهٔ علمیهٔ تهران مشغول تحصیل شد.

    پس از پایان دورهٔ دبیرستان به دانشکدهٔ حقوق وارد شد و دورهٔ کارشناسی حقوق را در سال ۱۳۲۱ به پایان رساند. او قبل از شروع به همکاری با اصل چهار ترومن، با معرفی یکی از سران ایل قشقایی به آمریکا رفت و پس از مدت بسیار کوتاهی به وطن بازگشت. از آن‌جا که در شهر و در کارهای اداری دوام نیاورد پس از چندی به ایل بازگشت.

    او در ادامه فعالیت‌های خود به سمت آموزش عشایر رو آورد، و چادر سیاه ویژهٔ آموزش خود را از سال ۱۳۳۱ بر پا کرد. به این شیوه، نخستین آموزگار عشایر ایرانی می‌توانست در هشت ماه از تابستان و زمستان به مردم ایلش درس بدهد و آن‌ها را به روزگار خویش آگاه‌تر سازد.

    محمد بهمن‌بیگی

    همچنان که تقاضا برای بر پا کردن مدرسه افزایش می‌یافت، “ابتدا وزارت آموزش و پرورش می‌پنداشت که جز در صورت اسکان ایلات، که امری ضروری ولی خیلی طولانی بود، تاسیس مدارس امکان‌پذیر نیست.” بهمن‌بیگی به سفارش یک دوست، می دانست که:” آمریکایی‌ها می‌توانند به او کمک کنند. آن‌ها پیش از این کمک‌های زیادی برای اصلاح و برپایی مدرسه‌های روستایی پرداخته‌اند.” در همان زمان یک برنامهٔ همکاری فنی و اقتصادی با عنوان اصل چهار در ایران آغاز شده بود. سفارش آن دوست باعث شد که بهمن‌بیگی به دیدار مدیرکل اصل چهار در استان فارس برود و توسط آقای گیگن روند کارها را سرعت بخشد.

    بهمن‌بیگی توانست به کمک دوستانی که با او همراه شدند برنامه‌ای را با پنج اصل در زمستان ۱۳۳۲ به تصویب برساند که طی پیام رسمی به ریاست آموزش و پرورش استان فارس برای اجرا ابلاغ شد. بر پایهٔ برنامهٔ آموزش عشایر باید برای پایه‌های اول تا چهارم مدرسه‌های سیار و برای پایه‌های پنجم تا نهم مدرسه‌های شبانه‌روزی بر پا می‌شد. همچنین، باید یک مدرسهٔ تربیت معلم ویژهٔ عشایر برای جذب دانش‌آموزان با مدرک پایان کلاس نهم ساخته می‌شد و گروهی برای نظارت بر مدرسه‌های چادری نیز به وجود می‌آمد. با وجود این، تنها به بر پایی مدرسه‌های چادری و کار نظارت بسنده شد و ۷۸ مدرسه در ایلات و عشایر بنیان‌گذاری شد. ادارهٔ این مدرسه‌ها با آقای بهمن‌بیگی و دو ناظر دیگر، بیژن بهادری کشکولی و نادر فرهنگ دره‌شویی، سپرده شد.

    ازآن‌جا که در میان عشایر نتوانستند افراد باسوادی برای آموزش پیدا کند، آموزگاران دیپلمهٔ شهری را با وعدهٔ استخدام رسمی و فراهم کردن امکانات لازم برای آسایش آن‌ها به سوی ایل کشاندند. اما پس از یک سال روشن شد که این آموزگاران نمی‌توانند در میان عشایر زندگی کنند و به هنگام کوچ با آن‌ها همراه شوند. به بیان بهمن‌بیگی:”بچه شهری در ایل می‌ترسید و آب می‌شد و سگ زرد را شغال می‌دید.” از این رو، چاره را در آن دید که از خود ایلیاتی‌ها داوطلب بگیرد و آن‌ها را آموزش بدهد و برای آموزگاری آماده سازد.

    همه جور آدم داوطلب این کار شده بودند و بهمن‌بیگی همهٔ آن‌ها را امتحان می‌کرد که خط و حساب بدانند. سپس، آن‌ها را به کدخدا می‌سپرد و ماهی ۹۰-۸۰ تومان برایشان دستمزد تعیین می‌کرد. اما به دلیل سواد کم آن‌ها، همواره در کنارشان می‌ماند و آن‌ها را راهنمایی می‌کرد. در واقع او از همهٔ مدرسه‌های عشایری دور و نزدیک بازدید می‌کرد و مدرسه‌ای نبود که خودش تک تک دانش‌آموزانش را آزمایش نکرده باشد.

    محمد بهمن‌بیگی

    یکی دیگر از راهکارهایی که باعث پیشرفت کار بهمن‌بیگی شد، دعوت از دولت‌مردان و اثرگذاران آن زمان برای سفر به آن مناطق بود؛ دعوت به ایل، پذیرایی گرم سنتی و ایلیاتی با همهٔ توش وتوان و سپس سواد و توانایی و استعداد نوشکفتهٔ بچه‌های ایل را به رخ کشیدن، به امید جذب حمایت مالی و قانونی دولت. در یکی از این برنامه ها، دکتر کریم فاطمی، مدیرکل آموزش و پرورش فارس، همراه جمعی از معاونان و مدیرکل‌های ستادی وزارت، از مدرسه‌های سیار دیدن کردند. نتیجهٔ دیدار آن شد که: وزارت موافقت کرد حقوق آموزگاران را بپردازد، فاطمی یکی از پشتیبانان این برنامه شد و از بهمن‌بیگی خواستند به استخدام آموزش و پرورش درآید و این کار را به طور رسمی ادامه دهد.

    نهادی شدن آموزش در عشایر پس از ده سال با حمایت اصل چهار ترومن و پشتیبانی دکتر کریم فاطمی به ثمر رسید و طرح تعلیمات عشایر در هشت‌صد و نودمین نشست شورای عالی فرهنگ در تاریخ ۱۰/۱۰/۱۳۳۴ به تصویب رسید. از آن تاریخ آموزش عشایر توسعه یافت و پایدار شد و بر پایی مدرسه‌های عشایری به عشایر استان فارس محدود نشد و فرزندان عشایر از ایل‌های آذربایجان تا مرزهای شمال شرقی خراسان، از نعمت مدرسه و سواد برخوردار شدند.

    بهمن‌بیگی دانشسرای تربیت معلم عشایری را بنیان‌گذاری کرد. اما کارشناسان آموزش و پرورش معتقد بودند که او در کار آموزش و پرورش صاحب‌نظر نیست و تدریس در دانشسرای تربیت معلم کار افراد متخصص و تحصیل‌کرده‌های دانشسرای عالی است. به این ترتیب، بهمن‌بیگی طی ۲۶ سال سرپرستی آموزش عشایر را به عهده داشت.

    دوران بازنشستگی محمد بهمن‌بیگی بیشتر به ثبت تجربه‌ها و خاطره‌ها و نظریه‌های او در زندگی و کار با عشایر و آموزش و پرورش گذشته است که حاصل آن چند کتاب در قالب داستان‌هایی گیرا و خواندنی است.

    محمد بهمن‌بیگی

    ۱٫عرف و عادت در عشایر فارس، انتشارات بنگاه آذر، ۱۳۲۴ چاپ دوم انتشارات نوید شیراز ۱۳۸۱
    ۲٫ بخارای من ایل من. انتشارات آگاه، ۱۳۶۸
    ۳٫ اگر قره‌قاچ نبود. انتشارات باغ آدینه، ۱۳۷۷
    ۴٫ به اجاقت قسم.
    ۵٫ طلای شهامت . انتشارات نوید شیراز۱۳۸۷

    علاوه بر این کتاب‌ها کتاب «نوشته‌هایی درباره محمد بهمن بیگی و آثار او» به کوشش اسماعیل احمدی، ابوالفتح امیری و کهزاد رنجبرنیز در سال ۱۳۸۴ از سوی  نشر ویژه نگارمنتشر شد.

    بهمن بیگی روز ۱۱ اردیبهشت  ۱۳۸۹ بر اثر عفونت ریوی در ۹۰ سالگی درگذشت.ایل بزرگ قشقایی با داشتن چنین مفاخر ارزشمند بر خود می بالد.

    انتهای پیام/سعید روزافزای

    امروز پنج شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۸
    • تـــازه ترین خبرها
    • پـــربازدیدترین ها
  • وزیر ارشاد: شورای حل اختلاف فرهنگ،هنر و رسانه تا دو ماه دیگر آغاز به کار می‌کند
  • استیضاح وزیر کشور به هیئت رئیسه رسید/ وزرای نفت، وزرش و صمت زیر ذره‌بین نمایندگان
  • مدیرکل بازرسی استانداری خبر داد:مدیران وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات روز شنبه در استان پاسخ گوی مردم خواهند بود/جزئیات
  • نماینده دادستان : ۱۰۷ میلیارد تومان صرف عیش و نوش شده است/ رضوی : داماد شریعتمداری‌ام نه نتانیاهو !
  • جزئیات افزایش حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۹۸
  • جلسه شورای اداری آموزش و پرورش گچساران برگزار شد/مدیر روابط عمومی آموزش و پرورش گچساران معارفه رئیس این اداره در روز دوشنبه را تکذیب کرد/گزارش تصویری
  • عجیب‌ترین شیوه‌های جاسوسی و ترور/ از رژ لبی که مغز سوژه را منفجر می‌کند تا گربه‌های خبرچین
  • فاجعه / غرق شدن ۴ نفر در رودخانه کارون اهواز / ۳ جسد دیگر پیدا شد
  • دیدار شهردار و اعضای شورای شهر با مدیر جمعیت هلال احمر گچساران به مناسبت روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر+گزارش تصویری
  • همایش بزرگداشت ” مقام معلم در گچساران برگزار شد+تصاویر
  • گزارش تصویری ازهمایش تجلیل از مقام معلم درتالار بهار گچساران باحضور نماینده گچساران و باشت((سری دوم))
  • غلامرضا تاج گردون : هدفمان مشخص است مگر اینکه کسی خودش رابه کوری و نادانی بزند/ ما باشیم یا نه فرمان را دست کسی بدهیم که به خوبی حرکت کند
  • گزارش تصویری ازهمایش تجلیل از مقام معلم درتالار بهار گچساران باحضور نماینده گچساران و باشت((سری اول))
  • پیام شهردار دوگنبدان به مناسبت روز جهانی کارگر
  • پیام شهردار دوگنبدان به مناسبت آغاز هفته بزرگداشت مقام معلم
  • دیدار شهردار و پرسنل شهرداری با اعضای شورای شهر به مناسبت روز شورا+تصاویر
  • پیام تبریک شهردار دوگنبدان به مناسبت روز شوراها
  • پیام محمد شهبازی سرپرست آموزش و پرورش گچساران به مناسبت هفته ((معلم ))
  • قتل یک روحانی در همدان با شلیک ۲ گلوله / صبح امروز رخ داد + عکس
  • سلاخی شدن مرگبار ستایش و محمد کوچولو در جنون پدر! / صبح امروز در فردیس کرج رخ داد